| Anakart Üzerindeki SATA ve IDE Kontrolcüleri Güncelleme |
|
Güncel anakartların çoğu, üzerinde ek olarak bir Serial ATA disk kontrolcüsü taşıyorlar. Bir önceki nesil anakartlardaysa, ek IDE RAID disk kontrolcüler yaygın. Anakart üzerine eklenmiş bu kontrolcülerin de kendilerine özgü birer BIOS'ları bulunur. Bu BIOS, anakart BIOS'unun içine eklenmiş bir modül durumundadır ve tek başına güncellemenez. Bu BIOS'u güncelleyebilmeniz için, anakartın BIOS dosyası içine, ek cihaz BIOS'unun yeni sürümünü eklemeniz ve dosya da bu oluşan yeni dosyayı anakartınıza yüklemeniz gerekmektedir. Normalde bu işi anakart üreticileri yaparlar, ama genelde üreticiler bu zahmete katlanmaz ve anakartlarının BIOS'larını güncelledikleri halde, bu BIOS'ların içindeki ek kontrolcü BIOS'larını zorunlu kalmadıkça güncellemezler. Oysa kimi zaman bu ek kontrolcülerin BIOS'larının güncellenmesi çok olumlu sonuçlar doğurabilir, örneğin, yazımızın ilerleyen bölümlerinde göreceğiniz gibi, 137GB'dan büyük diskleri kullanamayan bir anakartın 250GB ve üstü diskleri kullanır hale gelmesini sağlayabilir. Hazırladığımız bu minik rehber, iki farklı anakart üzerinde adım adım uygulama yaparak SATA ve IDE kontrolcü BIOS'larını güncellemeyi anlatacak. Ne yazık ki anlatacağımız bilgiler sadece Award BIOS'a sahip anakartlarda geçerli, çünkü bu güncellemeyi yapmak için gerekli araç sadece Award BIOS ile uyumlu çalışıyor. Anakartı AMI BIOS kullanan (Örneğin ASUS anakartların çoğu) kullanıcılar için şimdilik bir çözüm öneremiyoruz.
Uyarılar Anakart, BIOS güncelleme vs. deyince hemen bir dizi uyarı yapmamız gerekiyor. Anlatacağımız konu biraz teknik bir konu ve donanım konusunda bir miktar deneyimli olmanızı gerektiriyor.
Silicon Image SATA Kontrolcü güncelleme Güncel anakartlarda en çok rastlanan kontrolcü, Silicon Image firmasının Sil3112a Serial ATA RAID kontrolcüsü. Bu kontrolcünün son BIOS sürümü 4.2.47 numarasını taşıyor, ama anakart üreticileri bu sürümden çok daha eski sürümleri anakart BIOS'larına eklemekteler. En iyisi biz kendi güncellememizi kendimiz yapalım. Bu işlemi yapabilmek için gerekli malzemeler aşağıda. İşleme başlamadan önce bütün bu dosyaları diskinizde bir dizinde, ziplenmiş haldeyseler zipleri açılmış halde toplayın.
Biz Gigabyte 7NNXP anakartımız için Gigabyte'ın sitesindeki son BIOS sürümü olan sürüm F19 BIOS'u download ettik. Download ettiğimiz sıkıştırılmış dosyadan çıkarttığımız, anakarta yüklenecek olan BIOS dosyasının ismi 7NNXP.F19. Aslında çalışırken kolaylık olsun diye bu dosyaların isimlerini değiştirebilir, örneğin bu ismi sadece F19 yapabilirsiniz, ama biz şimdilik böyle bir değişiklikle kafa karıştırmayacağız. Anakartımızın üzerinde hem ITE firmasının IDE RAID kontrolcüsü, hem de Silicon Image firmasının SATA RAID kontrolcüsü var. Biz sadece Silicon Image 3112a SATA RAID kontrolcünün BIOS'unu güncelleyeceğiz. Bunun için gerekli dosyayı Silicon Image web sitesinde, arama kutusunda 3112a ifadesini aratınca çıkan bilgi bankasında Download kısmından buluyoruz. Ne yazık ki Silicon Image firmasının sitesi karmakarışık, bu yüzden aradığınızı bulmakta biraz zorlanabilirsiniz. Silicon Image'nin sitesinden çekeceğiniz zip dosyasının içinde 3 farklı dosya olduğunu göreceksiniz. Sitedeki açıklamalara göre, 4247r.bin ve 4247b.bin dosyaları, PCI slota takılan kontrol kartlarına özgü sürümler. Bize lazım olansa, boyut olarak da en ufak olan 4247.bin dosyası. Anakarta yüklenecek BIOS, BIOS'a eklenecek kontrolcü BIOS'u, CBROM.EXE. Saydığımız 3 dosyayı da bir dizinde topladıysanız, bu dizinde bir DOS penceresi (Command Prompt) açın. Bu işlemleri RUN satırından tek tek komut vererek yapmaya çalışmayın, çünkü işlenen komuttan sonra DOS penceresi kapanacağından, ne sonuç aldığınızı göremezsiniz. Bunun yerine öncelikle RUN satırında COMMAND komutunu vererek bir DOS penceresi açın. CD dizin_adı ve yukarı dizine çıkmak içinse CD.. komutlarıyla dosyaları açtığınız dizine erişebilirsiniz. Bundan sonra anlatacaklarımız bu pencere içinde gerçekleşecek. Öncelikle anakart BIOS'una bir göz atalım. CBROM ANAKART_BIOSU /D komutunu verdiğinizde, anakartınıza yükleyeceğiniz BIOS ve içindeki modüller listelenir.
Gördünüz gibi anakartın BIOS'unda, PCI ROM olarak belirtilmiş 4 adet ek BIOS var. Bunlar Silicon Image 3112A (4200.bin) , ITE 8212 (ite8212.rom), Intel Gigabit Ethernet Kontrolcü (540_pxe.bin) ve NVIDIA Ethernet kontrolcüye (nvpxes.nic) ait BIOS yada başka deyişle Firmware'lar. Sahip olduğunuz anakartın modeline göre bu liste büyük farklılıklar gösterecektir. Buradaki problem, hangi BIOS'un hangi kontrolcüye ait olduğunu anlayabilmeniz. İşte bu zorluk yüzünden yazımızın başında "Bu iş sadece deneyimli, ne yaptığını bilen kullanıcılara uygundur" dedik. Gördüğünüz gibi listede Silicon Image, Sil, 3112a, SATA gibi hiçbir ifade yok. Peki buna rağmen 4200.bin dosyasının Silicon Image 3112a kontrolcüye ait olduğunu nereden anladık? Bunun yanıtı, anakartımız açılırken ekrana gelen Silicon Image kontrolcü ekranında, BIOS sürümünü 4.2.00 olarak görüyor olmamızdı. Yani bu noktada biraz deneyim, biraz da kafayı kullanmak gerekiyor. Eğer listeden hiçbirşey anlaşılmıyorsa, ana BIOS içindeki ek BIOS'ları CBROM uygulamasının extract komutu ile tek tek söküp, sonra da hex editörle açtığınız dosyaların içlerindeki yazıları inceleyerek belirleme yapmanız mümkün ama bu kadarına girmeyin deriz. Her neyse, hangi BIOS'u değiştireceğimizi gördük, elimizde de o slota takacağımız yeni BIOS dosyası hazır. Bu noktada vereceğimiz komut: CBROM ANAKART_BIOSU /PCI EKLENECEK_BIOS şeklindedir. Örneğin bizim Gigabyte 7NNXP anakartımızın F19 kodlu BIOS dosyasına, aynı dizine koyduğumuz Sil3112a v4.2.47 BIOS'u eklememiz için CBROM 7NNXP.F19 /PCI 4247.BIN Komutunu vermemiz gerekecek. Komutu verdiğinizde, eklemenin yapıldığını belirten bir mesaj alacaksınız. Yaptığınız işlemin doğru sonuçlanıp sonuçlanmadığını anlamak için tekrar CBROM 7NNXP.F19 /D komutunu verin.
Gördüğünüz gibi BIOS'un içinde, PCI ROM[A] slotunda artık 4200.bin dosyası yerine 4247.bin dosyası duruyor. Şimdi diskinizdeki güncellenmiş 7NNXP.F19 dosyasını diskete çekip, alıştığınız BIOS güncelleme yöntemi ile anakartınıza yükleyebilirsiniz.
Görüldüğü gibi, anakartımız artık yeni Silicon Image BIOS sürümü ile açılıyor. Yaptığımız bu güncelleme, anakartımızın SATA kontrolcüsünün ilk çıkan bazı Seagate SATA disk modelleriyle sorun yaşamasını önledi, üstelik açılıştaki disk tarama süresinde de hafif bir kısalma oldu. Bu kadarcık uğraş için hiç fena değil... HighPoint IDE Kontrolcü güncelleme Bir önceki denememizde, güncel bir anakartın üzerindeki Silicon Image Sil3112a SATA RAID kontrolcüyü güncelledik. Konunun daha iyi anlaşılması için, bir de biraz daha eski bir anakartın üzerindeki HighPoint HPT370 kontrolcünün BIOS'unu güncelleyelim. Kullanacağımız anakart, ABIT'in bir zamanlar fırtına gibi esen BE6-II anakartı. Anakart üzerinde HighPoint HPT370 IDE kontrolcüsü var. ABIT'in sitesine baktığımızda, anakart için çıkan en son BIOS güncellemesinin 2001 yılından kalma olduğunu ve bu BIOS'un içindeki HighPoint BIOS'unun da sürüm 1.0.3b1 olduğunu görüyoruz. Oysa bu kontrolcü için HighPoint'in sitesindeki en son sürüm v2.34. Yani ABIT bu anakartın IDE kontrolcüsünün BIOS'unu neredeyse kart ilk çıktığından beri güncellememiş, oysa HighPoint arada bir araba güncelleme yapmış. Şimdi bu 2001 yılından kalma BIOS'a gençlik aşısı yapalım. İşin güzel yanı, 2001 yılından kalma BIOS'uyla 137GB'dan daha büyük sabit diskleri kullanamayan anakartımız, bu yapacağımız aşıdan sonra 200GB ve üstü diskleri sorunsuz şekilde kullanabilecek. İzleyeceğimiz yol aynı. Öncelikle,
Bu 3 dosyayı bir dizinde hazırladık. Öncelikle BIOS'un içinde ne var ne yok bir görelim. DOS penceresi açtıktan sonra vereceğimiz komut aşağıda: CBROM BER_72.BIN /D
Gördüğünüz üzere BIOS içinde tek bir ek kontrolcü BIOS'u var, bu da bizim HighPoint kontrolcüye ait. Güncelleme için gerekli komutu hemen verebiliriz. CBROM BER_72.BIN /PCI BIOS372.234
Yeni sürüm kontrolcü BIOS'u, anakart BIOS'una eklendi. Bakalım güncelleme nasıl olmuş? CBROM BER_72.BIN /D
Gördüğünüz gibi anakart BIOS'undaki gerekli yere yeni sürüm Highpoint kontrolcü BIOS'u yüklenmiş durumda. Şimdi bu yeni oluşmuş BIOS dosyasını anakartınıza yüklerseniz, anakartınız 137GB'ın üzerindeki diskleri de desteklemeye başlayacak ve artık eskimiş anakartınıza üreticisinin sağlamadığı bir özelliği siz kendiniz katmış olacaksınız. Bu ufak rehberin özellikle eski anakartlara yeni özellikler kazandırmak konusunda size yardımcı olacağına inanıyoruz, ama sayfanın en başında yaptığımız uyarıları da tekrar hatırlatmak istiyoruz:
Son olarak, mecburi yasal açıklamamızı yaparak yazımızı kapatalım: Bu yazı
sadece kullanıcılara bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır, burada anlatılan
bilgilerin hatalı kullanımı sonucu doğacak zararlardan sorumlu değiliz.
|
